İptal Edilen Uçuşlarda Yolcu Hakları ve Tazminat
Uçuşunuz iptal edildiğinde havayolunun size iki ayrı borcu doğar: birincisi sizi hedefinize ulaştırmak ya da paranızı iade etmek, ikincisi — iptal yeterince önceden bildirilmediyse — 250 € ile 600 € arasında tazminat ödemek. Bu ikisi birbirinin yerine geçmez; havayolunun sizi bir sonraki uçağa alması tazminat borcunu ortadan kaldırmaz. Bu sayfada hangi iptallerin tazminat doğurduğunu, bildirim sürelerinin nasıl işlediğini ve iade ile yeniden yönlendirme arasındaki seçimi anlatıyoruz.
Kapsam: hangi uçuşlar korunuyor?
- SHY-Yolcu (Türkiye): Türkiye'den kalkan tüm uçuşlar ve Türkiye'ye Türk havayoluyla yapılan uçuşlar.
- EC 261/2004 (AB): AB/AEA/İsviçre'den kalkan tüm uçuşlar ve AB'ye AB havayoluyla yapılan uçuşlar; İngiltere için UK 261.
Kapsam dışı kalan tipik durum: AB dışı bir havayoluyla AB dışından Türkiye'ye gelen uçuşlar (örneğin Dubai–İstanbul, Emirates). Rotanızın hangi kurala girdiğini hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.
Bildirim süresi: tazminatın kilit noktası
Tazminat hakkı, iptalin ne kadar önceden bildirildiğine ve önerilen alternatif uçuşun saatlerine bağlıdır:
| Bildirim zamanı | Tazminat | Şart |
|---|---|---|
| Kalkışa 14 günden fazla kala | Yok | — |
| Kalkışa 7–14 gün kala | Var | Alternatif uçuş, planlanandan 2 saatten erken kalkıyor veya 4 saatten geç varıyorsa |
| Kalkışa 7 günden az kala | Var | Alternatif uçuş, planlanandan 1 saatten erken kalkıyor veya 2 saatten geç varıyorsa |
Bildirimin size ulaştığını ispat yükü havayolundadır. Bilet acenteden alındıysa ve acente sizi bilgilendirmediyse, havayolu yine sorumludur; acenteye yaptığı bildirim yolcuya yapılmış sayılmaz.
Tazminat tutarları
| Mesafe | Tazminat | Alternatif uçuşla varış gecikmesi sınırlıysa* |
|---|---|---|
| Türkiye iç hat | 100 € | — |
| 1.500 km'ye kadar | 250 € | 125 € (2 saatten az) |
| 1.500 – 3.500 km | 400 € | 200 € (3 saatten az) |
| 3.500 km üzeri | 600 € | 300 € (4 saatten az) |
*Havayolu sizi alternatif uçuşla, planlanan varıştan bu sürelerden daha az gecikmeyle hedefe ulaştırırsa tazminatı yarıya indirebilir.
İade mi, yeniden yönlendirme mi? Seçim sizin
İptal hâlinde havayolu size şu üç seçeneği sunmak zorundadır; hangisini kullanacağınıza siz karar verirsiniz:
- Tam iade: Kullanılmayan tüm bacakların bedeli 7 gün içinde, ödediğiniz yöntemle. Seyahat amacı ortadan kalktıysa kullanılan bacak da iade edilir ve kalkış noktasına ücretsiz dönüş sağlanır.
- En kısa sürede yeniden yönlendirme: Karşılaştırılabilir koşullarda, gerekirse başka havayoluyla. "İlk müsait koltuk 3 gün sonra" cevabı, aynı gün başka havayolunda yer varsa geçerli değildir.
- İleri tarihli yeniden yönlendirme: Sizin seçeceğiniz bir tarihte, koltuk durumuna bağlı.
İade nakit olmalıdır; kupon veya mil ancak yazılı onayınızla verilebilir. Bekleme süresinde gecikmeli uçuşlardaki ikram, iletişim ve otel hakları aynen geçerlidir. İade sürecinin ayrıntıları için uçuş iadesi sayfamıza bakın.
Olağanüstü durum savunması
Havayolu, iptalin tüm makul önlemlere rağmen önlenemeyecek bir olağanüstü durumdan kaynaklandığını ispatlarsa tazminat ödemez; iade veya yönlendirme borcu ise her hâlde devam eder. Hava koşulları, hava trafik kontrolü kararları, havalimanı grevleri, güvenlik tehditleri bu kapsamdadır. Teknik arıza, ekip eksikliği, havayolu personelinin grevi, uçak rotasyonundaki aksaklık ve düşük doluluk nedeniyle sefer birleştirme olağanüstü durum değildir — havayolları bunları sıklıkla "operasyonel sebep" diye sunar. Havayolu bu iddiayı somut belgeyle ispat etmek zorundadır; genel bir açıklama yeterli değildir.
Başvuru adımları
- İptal bildirimini (SMS, e-posta, uygulama bildirimi) ve rezervasyon kodunuzu saklayın. Havalimanındaysanız bilgi bankosundan yazılı iptal nedeni isteyin.
- İade veya yönlendirme tercihinizi havayoluna yazılı bildirin; sözlü vaatlere güvenmeyin.
- Yaptığınız ek harcamaların (yemek, otel, taksi, alternatif bilet) fişlerini toplayın.
- Tazminat talep formunu doldurun. Dosyanızı 48 saat içinde ücretsiz değerlendirir, hakkınız varsa havayoluna başvuruyu ve gerekirse SHGM/mahkeme sürecini sizin adınıza yürütürüz. Ücret yalnızca başarı hâlinde alınır.
Sık sorulan sorular
Havayolu beni ertesi güne aldı ve otel verdi; yine tazminat alabilir miyim?
Evet. Otel ve yeni uçuş, havayolunun bakım ve taşıma yükümlülüğüdür; tazminat bunlardan ayrı bir haktır ve varış gecikmesi tabloda belirtilen sınırları aşıyorsa tam tutarda ödenir.
Uçuş tarihi değiştirildi ama "iptal" denmedi. Bu iptal sayılır mı?
Uçuş numarası ve tarihi değişen, yolcuların başka bir sefere aktarıldığı her durum hukuken iptaldir. Havayolunun kullandığı kelime değil, fiili durum belirleyicidir.
Bileti tur şirketinden aldım.
Tazminat borçlusu uçuşu gerçekleştiren havayoludur; paket tur yolcuları da aynı haklara sahiptir. İade talebi ise paket tur sözleşmesine göre tur operatörüne yöneltilir.
Ne kadar geriye dönük başvurabilirim?
Türkiye'de genel zamanaşımı 10 yıl; AB'de ülkeye göre 2–6 yıl. 2016 sonrası iptaller çoğunlukla hâlâ talep edilebilir durumdadır.
İlgili rehberler: Uçuş iptali nedir ve haklarınız, son dakika iptalinde ne yapmalı. Havayoluna özel uygulama için havayolu sayfalarına bakın.
Uçuşunuz iptal edildiyse hemen başvurun — kazanmazsak ücret yok.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; EC 261/2004 ve SHY-Yolcu Yönetmeliği'nin yayım tarihindeki hâline dayanır, hukuki tavsiye yerine geçmez.